| Descrizione2 |
: |
È rivà la primavera e Pasqua, la campagna la sè disciàa, i prà jè devente vercc e i bosch i cumincia a vistìrse. Dapertüt spunta viöle, piparèle, galitì, margheritìne e cagnulì (le nose orchidée selvaeghe) “ cagulì picinì fa la caca söl diulì, fala chi fala là, fala en bràs al tò buba” l’è na filastròca.
I našéa ensignà a meterghe en di en mès ala boca e al fiur ghe se destacàa en zavài zàlt; i diséa che l’éra na merdulìna e se nazéa avanti isì cagnulì dopo cagnulì enfìn che serome stüf.
L’era ne spetacol vardàr i nòs càp! El formét l’éra za avanti, jotèr cap envece i vignea aré per ensurnàr o enpiantàr patate, formentàs, fazöi, barbabietole pèr le bèsce, süche pèr i porsèi e via dicendo.
Le nòse cà envece le cambiàa come se i jè preparés per na fèsta granda, el paréa che le deventés piö bèle; piö nète de sücüro!
Dai lècc se tiràa zo le prepunte, i stramàs de scarfòi ( jéra pochi cöi de lana perche se la dopràa a fàr fanèle e calsècc) e tüt ensèma el vignéa portà de föra al’aria, e sél batéa pulito con den bastù.
A bater cöl bastù jéra acà cöi pisègn perche i se divertìa.
I pisègn i gašéa acà en compìto emportante: strasinàr le caine del föch “che divertìe!”. Le mame dopo erle destacàe dal camì le ghe ligàa na corda e nortèr partìome cöle nòse caine pèr le vie del paìs e dei càp, pèr farghe perdèr tüt el calì e pèr netàrle pulito. L’éra en vanto rivàr a cà cöla caina bèla lüstra.
Entàt le mame cöle pütéle piö grande le netàa la cà, l’encuminciàa dàl cör dela cà: el föch.
En bràs de zenevér ligà con dena corda lunga da tüte dòe le bande el vignéa molà zo dal camì, öna la stazéa ensìma el quèrt e öna en cušina e le tiràa sö e zo. Se ‘n našéa el paìs dale us “tira sö, tira zo”, le nazéa avanti isì fin che se destacàa tüt el calì.
Finì ‘l camì, se sbianchesàa la cà cöla calsina, fata ende nòse calchére, cöle nòse prée, che endele stès tep la disinfetàa da tante malatie che le smezàa le famée, prima che rives le midisine che gom ancö.
Tücc jagn i cambiàa culùr a seconda del föm che sera tacà ai mür dela cušina, pò se fregàa pulito pertèra; jéra pavimécc de quadrèle e de préa, se ghe trazéa deter sice de aqua, avanti endre cöl quazol dala funtana.
Dopò se lustràa el ram cöl belèt (farina, sal e aze), se netàa i casècc e se cambiàa le carte (che Jera po giornài vècc), se netàa i cüciàr e i perù de utù cöla |
